Takımlar ve Kuşaklar

5 Aralık 2012 Yorum Yok

Geçtiğimiz yıl kuşaklar arası farkları ve ilişkileri çokça konuştuk. Gerçekten farklı mıyız? Neden? Farklı olmak doğal değil mi? Bunlara yanıt ararken kuşaklarla epeyce uğraştım. Fark kuşkusuz olacak ki yaşam tek düzelikten kurtulsun ve farklı davranışların rekabete etkisi açıklanabilsin!

Bilindiği üzere işletmelerin rekabet ezberleri, birbirini tamamlayan 3 temel kritere dayanmaktadır:

  1. Verimlilik ve etkinliği artırarak performansı yükseltmek
  2. Çalışanların performansı ile kurumsal performans arasındaki eksponansiyel bağıntıyı sağlamak
  3. Beklenen performansın yetenekli, bilgili insanları bir araya getirmek ve onların birlikte ve uyumlu çalışma ortamını hazırlamak

Bu kriterler bize “takım çalışmasını” adreslemektedir. İşletmelerde de takımlarda da bireylerin birlikte yaratacakları sinerji birçok faktöre bağlıdır. İngiltere’de 1970’lerde başlayarak uzun yıllar yapılan araştırmalar sonucunda Dr. Meredith Belbin tarafından Henley Management College’da geliştirilen Belbin Takım Rolleri Envanteri takımın etkili çalışabilmesi için takım üyelerinin dokuz rolünü temel almaktadır. Bu roller ölçekte: “Girişken”, “İtici Güç”, “Analitik”, “Uygulamacı”, “Mükemmeliyetçi”, “Mucit”, “Orkestra Şefi”, “Takım Oyuncusu”,” Uzman” olarak tanımlanmıştır.

Takım rolleri aynı zamanda bir yöneticiden beklenen yetkinliklerle örtüşmektedir. Takım üyelerinin sergilediği davranışlardan yola çıkarak oluşturulan Belbin Takım Rolleri metodolojisi bu nedenle “Mükemmel Yönetici” kavramını da açıklamaktadır(1). Dr. Meredith Belbin’in metodu ile 9 rol “Belbin e-interplace” olarak adlandırılan sistem üzerinden düzenlenen bir davranış envanteri ile sorgulamakta, değerlendirilmekte ve yorumlanmaktadır.(2)

Elde edilen sonuçlara göre hem takım üyelerinin bireysel yetkinlik ve davranışları, hem de takımın yetkinlik ve davranışları belirlenmektedir. Eksikliği ortaya çıkan yetkinliklerin ne şekilde tamamlanacağı ya da geliştirileceği ile ilgili stratejiler oluşturulmaktadır. Çünkü rolleri birbirinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Ancak; kurumlarda takım çalışmasına uygun ortamı sağlayacak, takımları ve takım yöneticilerini yönetebilecek “yöneticilere ve yönetici takımlarına” ihtiyaç olduğu gerçeğini göz ardı edilmemelidir.


Takım İçinde Rollerin Dengesi

İyi bir takım için roller kombinasyonu söz konusudur. Örneğin, etkili bir takım yöneticisinin en önemli rolü Orkestra Şefi’dir. Orkestra Şefi olarak tanımladığımız takım yöneticileri astlarının yetenek ve yetkinliklerine göre onlara doğru işi delege eder, ortak hedefi kişilere etkin bir şekilde aktarırlar ve kişilerle doğru iletişim kurarlar. Ancak takım yöneticisini başarıya ulaştıran faktörleri incelerken farklı davranış özelliklerini ve dolayısıyla sergiledikleri diğer rolleri de dikkate almak gerekir.

En başarısız takım yöneticilere bakıldığında; İtici Güç ve Uzman özelliklerinin en güçlü olduğu, Takım Oyuncusu özelliğinin ise en zayıf olduğu görülür. Etrafa emirler yağdıran ve düşünmeden konuşan takım yöneticileri çalışanlar tarafından benimsenmemektedir.

Profil değerlendirme sonuçları analiz edildiğinde, takım yöneticilerinin takım üyelerini teşvik eden, cesaretlendiren, ufkunu genişleten, onları koruyan ve gözeten ama aynı zamanda zorlayıcı hedeflere doğru motive eden kişiler olmaları gerektiği görülmüştür. Öte yandan, en başarısız takım yöneticileri ise, katı, çalışanlarıyla ilgilenmeyen ve çıkarcı olarak tanımlanmışlardır. İlginçtir, en başarılı ve en başarısız takım yöneticilerini birbirinden ayırt eden özellikler; işbirliği, koruyan ve gözeten, uyum sağlama ya da gerçekçiliktir.

Sonuçta diyebiliriz ki; iş yaşamına yeni katılan kuşakların yanlarında kendi tutumlarını, inançlarını, yaşam şekillerini, değerlerini ve teknolojiyi getirmeleri kendilerinden büyük kuşakların onlara farklı şekillerde yaklaşmalarına neden olmaktadır.

George Orwell “Her kuşak kendini bir önceki kuşaktan daha zeki, bir sonraki kuşaktan ise daha erdemli zanneder” demiştir. Bu söz yaşanan durumu çok iyi özetlemektedir. İnsan Kaynakları departmanlarının çalışanların gelmiş oldukları sosyolojik ve ekonomik çevreyi tanımaları ve beklentilerine göre bir insan kaynakları politikası uygulamaları büyük önem taşımaktadır.

 

(1)Belbin Teorisi Niş Danışmanlık tarafından uygulanmaktadır.

(2) Envanterde takım rollerinin belirlenmesine yönelik yedi ifade ve her ifadeye ait dokuz davranış bulunmaktadır. Her ifade için on puan verilmektedir. Çalışanlar takım rollerine ait görüşlerini ortaya koymak amacıyla kendilerine verilen on puanı her bir ifadede yer alan dokuz davranıştan biri ya da birkaçı için kullanabilir.

En başarısız takım yöneticilere bakıldığında; İtici Güç ve Uzman özelliklerinin en güçlü olduğu, Takım Oyuncusu özelliğinin ise en zayıf olduğu görülür. Etrafa emirler yağdıran ve düşünmeden konuşan takım yöneticileri çalışanlar tarafından benimsenmemektedir.

Profil değerlendirme sonuçları analiz edildiğinde, takım yöneticilerinin takım üyelerini teşvik eden, cesaretlendiren, ufkunu genişleten, onları koruyan ve gözeten ama aynı zamanda zorlayıcı hedeflere doğru motive eden kişiler olmaları gerektiği görülmüştür. Öte yandan, en başarısız takım yöneticileri ise, katı, çalışanlarıyla ilgilenmeyen ve çıkarcı olarak tanımlanmışlardır. İlginçtir, en başarılı ve en başarısız takım yöneticilerini birbirinden ayırt eden özellikler; işbirliği, koruyan ve gözeten, uyum sağlama ya da gerçekçiliktir.

Sonuçta diyebiliriz ki; iş yaşamına yeni katılan kuşakların yanlarında kendi tutumlarını, inançlarını, yaşam şekillerini, değerlerini ve teknolojiyi getirmeleri kendilerinden büyük kuşakların onlara farklı şekillerde yaklaşmalarına neden olmaktadır.

George Orwell “Her kuşak kendini bir önceki kuşaktan daha zeki, bir sonraki kuşaktan ise daha erdemli zanneder” demiştir. Bu söz yaşanan durumu çok iyi özetlemektedir. İnsan Kaynakları departmanlarının çalışanların gelmiş oldukları sosyolojik ve ekonomik çevreyi tanımaları ve beklentilerine göre bir insan kaynakları politikası uygulamaları büyük önem taşımaktadır.

Yenibiriş.com dergisinde Dr. Oya Torum’un yazısından alıntıdır.

 

İlgili olabilecek diğer yazılar

Yorum Yok
  1. Henüz yorum yapılmamış.
Siz de yorum yapın!
Adınız Soyadınız Zorunlu
E-Posta Adresiniz Zorunlu
Web Site Adresiniz Opsiyonel
Yorumunuz